Co nowego w edukacji w roku szkolnym 2013/2014

zmień rozmiar czcionki:

Jest to drugi rok wdrażania zmian programowych i organizacyjnych w szkołach ponadgimnazjalnych. Ich celem jest podniesienie jakości kształcenia oraz lepsze przygotowanie młodzieży do życia we współczesnym społeczeństwie poprzez rozwijanie kompetencji kluczowych, zróżnicowanie form kształcenia ogólnego i zawodowego oraz dostosowanie ich do zmian zachodzących na rynku pracy. W trakcie całego cyklu kształcenia uczniowie powinni zdobyć kompetencje kluczowe, na które składają się wiedza, umiejętności i postawy pozwalające na świadome funkcjonowanie w życiu społeczno-gospodarczym. Ze względu na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy za szczególnie istotne uznano stworzenie warunków, dzięki którym wzrośnie liczba uczniów zainteresowanych naukami ścisłymi i technicznymi, a w ich następstwie liczba studentów wybierających taką ścieżkę edukacyjną.

Od 1 września 2013 r. nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego (określona w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół) będzie obowiązywać w klasach pierwszych i drugich szkół ponadgimnazjalnych (liceum ogólnokształcącego, technikum i zasadniczej szkoły zawodowej). Zgodnie ze zmianami programowymi i organizacyjnymi, które obowiązują od 1 września 2012 r., uczeń liceum ogólnokształcącego wybiera od 2 do 4 przedmiotów ujętych w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie rozszerzonym. Co najmniej jednym z tych przedmiotów powinna być: historia, geografia, biologia, chemia lub fizyka. Uczniowie, którzy nie będą realizowali w zakresie rozszerzonym przedmiotu historia, będą zobowiązani realizować przedmiot uzupełniający historia i społeczeństwo. Uczniowie, którzy nie będą realizowali w zakresie rozszerzonym przedmiotu geografia, biologia, chemia lub fizyka, będą zobowiązani realizować przedmiot uzupełniający przyroda.

Takie rozwiązanie gwarantuje, że równolegle ze zwiększeniem roli nauczania przedmiotów rozszerzonych zostanie zachowana równowaga pomiędzy nauczaniem przedmiotów ścisłych i humanistycznych. Organizacja nauczania w liceum jest w większym stopniu dostosowana do indywidualnych zainteresowań uczniów, co pozwoli im lepiej przygotować się do egzaminu maturalnego i studiów. Zadaniem LO jest takie harmonijnie połączenie wykonywania obu tych zadań, aby każdy jego absolwent miał opanowane wiadomości i posiadał umiejętności ze wszystkich przedmiotów, co najmniej w zakresie podstawowym, a także był przygotowany do zdawania egzaminu maturalnego, w tym z wybranych przedmiotów rozszerzonych, co znacząco zwiększy jego szansę na podjęcie studiów na wybranej uczelni i kierunku.

Uczeń technikum będzie miał możliwość wyboru 2 przedmiotów ujętych w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie rozszerzonym. Jednym z nich powinna być geografia, biologia, chemia, fizyka lub matematyka. Uczniowie technikum są obowiązani realizować przedmiot uzupełniający historia i społeczeństwo, chyba że realizują w zakresie podstawowym przedmiot historia. Uczeń, który realizuje w zakresie rozszerzonym przedmioty historia i matematyka, jest obowiązany realizować przedmiot uzupełniający przyroda. Natomiast przedmioty obowiązkowe takie, jak język polski, języki obce nowożytne, matematyka, wychowanie fizyczne, uczniowie obu typów szkół będą realizowali w całym okresie kształcenia.


Kierunki polityki edukacyjnej


Minister edukacji narodowej, określiła podstawowe kierunki realizacji przez kuratorów oświaty polityki edukacyjnej państwa, w szczególności zadań z zakresu nadzoru pedagogicznego. W dokumencie, który jest podstawą do planowania w roku szkolnym 2013/2014 działań przez organy nadzoru pedagogicznego i placówki doskonalenia nauczycieli wskazano:
  1. Wspieranie rozwoju dziecka młodszego w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego.
  2. Podniesienie jakości kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych.
  3. Działania szkoły na rzecz zdrowia i bezpieczeństwa uczniów.
  4. Kształcenie uczniów niepełnosprawnych w szkołach ogólnodostępnych.

Z tymi zagadnieniami wiążą się podane w dokumencie tematy kontroli planowych oraz zakresy ewaluacji szkół i placówek. Będą one realizowane przez kuratorów oświaty w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego.

Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa mają znaczenie także dla planowania pracy przez placówki doskonalenia nauczycieli. Zadaniem tych placówek (po zmianie przepisów w październiku 2012 r.) jest organizowanie i prowadzenie doskonalenia zawodowego nauczycieli, m.in. w zakresie wynikającym z kierunków polityki oświatowej państwa oraz wprowadzanych zmian w systemie oświaty. W roku szkolnym 2013/2014 mają zatem obowiązek udostępnienia nauczycielom oferty doskonalenia obejmującej zagadnienia najistotniejsze z punktu widzenia realizowanej polityki edukacyjnej.

W roku szkolnym 2013/2014 monitorowaniu zostanie poddany proces wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i w zawodach oraz wspieranie szkół przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne i placówki doskonalenia nauczycieli w realizacji kształcenia uczniów niepełnosprawnych w szkołach ogólnodostępnych.


Nowe wymagania w nadzorze pedagogicznym

Od 1 września 2013 roku zaczynają obowiązywać nowe wymagania wobec szkół i placówek, których poziom spełniania wymagań jest ustalany w procesie ewaluacji zewnętrznej (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 10 maja 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego). W przypadku ustalenia (po 1 września 2013 r.) w wyniku ewaluacji zewnętrznej przeprowadzanej w szkole, spełniania wskazanych w rozporządzeniu wymagań na poziomie E, organ sprawujący nadzór pedagogiczny jest zobowiązany do przeprowadzenia w tej szkole ewaluacji całościowej, w terminie nieprzekraczającym 3 lat od dnia przekazania dyrektorowi szkoły/placówki raportu z ewaluacji.

Ulega też sposób realizacji niektórych zadań dyrektora szkoły i placówki związanych ze sprawowaniem nadzoru pedagogicznego. W szczególności dotyczy to zawartości planu nadzoru pedagogicznego, np. zamiast uwzględniania w planie nadzoru pedagogicznego tematyki szkoleń i narad nauczycieli, na rok szkolny 2013/2014 i następne lata dyrektor ma obowiązek zaplanowania zakresu wspomagania nauczycieli w realizacji ich zadań.


Budowa systemu wspomagania

W nowym roku szkolnym będą kontynuowane zmiany w zakresie wspomagania pracy szkół i placówek. Placówki doskonalenia nauczycieli, poradnie psychologiczno-pedagogiczne oraz biblioteki pedagogiczne będą przystosowywały swoją pracę do nowych wymagań, których realizacja będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r., określonych w rozporządzeniach Ministra Edukacji Narodowej:
  • z 26 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli,
  • z 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych,
  • z 28 lutego 2013 r. roku w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych bibliotek pedagogicznych.

Należy się zatem spodziewać, że będzie wzrastała liczba organizowanych i prowadzonych sieci współpracy i samokształcenia dla nauczycieli oraz dyrektorów szkół i placówek, a wspomaganie szkół i placówek, polegające na zaplanowaniu i przeprowadzeniu działań mających na celu poprawę jakości pracy szkoły lub placówki, stanie się powszechną działalnością wymienionych wyżej placówek.


„Cyfrowa Szkoła” i inne inicjatywy

W roku szkolnym 2013/2014 nauczyciele będą mieli więcej możliwości unowocześnienia pracy szkół dzięki nowym lub udoskonalonym źródłom korzystania z interaktywnych materiałów edukacyjnych do każdego szczebla nauczania.

W pierwszym roku wdrażania pilotażowego programu „Cyfrowa szkoła” dyrektorzy szkół i przedstawiciele organów prowadzących dołożyli wielu starań, aby zaopatrzyć szkoły w nowoczesny sprzęt komputerowy i przygotować je do wykorzystywania nowoczesnych technologii. Kontynuujemy ten program; na ukończeniu są prace nad testową wersją e-podręcznika do matematyki, a osiemnaście podręczników do czternastu przedmiotów będzie gotowych do końca czerwca 2015 roku.

Od września br. unowocześnia swoje oblicze portal Scholaris, platforma internetowa wspierająca system edukacji. Rusza także nowa odsłona Portalu Edukacyjnego Telewizji Polskiej – projektu tworzonego we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej. Portal jest nowym interaktywnym narzędziem TVP, skierowanym do uczniów szkół podstawowych, a docelowo – do uczniów na wszystkich etapach edukacji szkolnej.

01 ORE 02 ORPEG 03 CIE 04 CKE 05 IBE 06 KOWEZIU